Hij werd gisteren zowat overal gefêteerd, Jacques Brel. Op mijn geliefde Radio 1, in kranten en katernen, op heel wat blogs, her en der in Vlaanderen en Frankrijk… Ja, 30 jaar geleden stierf hij. Ver weg van waar ie kwam, geveld door wat men dan zo vaak een slepende ziekte noemt.

Jaren later vechten mensen voor zijn rechten, voor zijn muziek, claimen ze een link met hem en storten ze zich op zijn oeuvre. Een groot performer, ook al was dat Engels woord nog geen gemeengoed in zijn tijd.

Hij frappeerde mij van erg vroeg in mijn jeugd. Mijn moeder draaide zijn muziek, mijn grootmoeder (van Waalse afkomst) verheerlijkte hem, mijn ooms waren onder de indruk van hem. Wie niet? Ik zou een halve maandwedde veil hebben om hem nog eens levend en live aan het werk te zien. Maar in dit leven zijn er nu eenmaal onmogelijkheden, dat maakt het ook zo mooi.

Ik heb een box met zowat zijn hele oeuvre, ik las boeken over de man (onder meer elegieën van Johan Anthierens), ik beluisterde hem, met mijn cabaretgroepje gebruikte ik hem als inspiratie (mocht ik nooit gedaan hebben, blijf van de goden af!) en ik zat diep onder de indruk te kijken naar beelden van hem.

Een mooie man? In zekere zin wel, al was ie te robuust van kop, te verweerd door groeven en te doorwrocht om een sekssymbool te zijn. Maar als je over een X-factor spreekt (nog zo’n term die in zijn tijden niet bestond), dan heb je ‘t over hem. Een raspaardje, een topper, een absoluut fenomeen. De lyriek verweven met muzikale kunst, taaltovenarij gecombineerd met pure podiumprésence, stoppen op het hoogtepunt en dan weggaan en langzaam sterven. Het is enkel de allergrootsten gegeven.

Ruim drie jaar geleden ben ik getrouwd. Op zich niets belangrijks. Maar dan heb je een openingsdans nodig. En ik ontbreek en ontbeer veel talenten, waaronder dansen. Gelukkig was er en is er “La chanson des vieux amants”. Genoeg om enkel maar tegen elkaar te moeten schuifelen, genoeg om enkel mekaar vast te pakken. Simpel en goed. Nog altijd ben ik blij dat ik tot ter dood dat nummer kan aanhalen.

Zijn beste nummer? Ja, één van. Naast “Amsterdam”, dat fantastisch ontploft op het einde. Of “Quand on n’a que l’amour”. Het overmijdelijke “Ne me quitte pas”. En “Mijn vlakke land”. Dubbel pijnlijk omdat Le Grand Jacques geen sant was in eigen land, omdat ie werd uitgespuugd door de flaminganten, omdat ie de burgerij in het harnas jaagde, nét dat volk dat ie zelf verachtte. En toch dweepten ook zij – met hun mooie en dure auto’s, hun exquise gewaden, hun twijfelachtige statussen en hun lege retoriek – met de man van Zandvoorde, Brussel, Parijs en de Markiezeneilanden.

Idolatrie is me niet vreemd, maar is toch beperkt bij mij. Maar “Abbé Brel” (ooit schertsend zo genoemd door Georges Brassens) behoort er absoluut toe. Toe zing nog een keer, Jacques. Zing nog een keer. Zoals hij zei: “Ce qui compte dans une vie, c’est l’intensité d’une vie, ce n’est pas la durée d’une vie”. Ik geef hem groot gelijk. Liever intens, veel en snel, dan grijs, verlaten en onnodig lang. Ook al word je dan amper 50 jaar oud.

Brel was zanger, artiest, filosoof, dichter, egocentrist en toptalent. Een wereldster in de dop, maar 30 jaar geleden was de wereld niet de wereld van nu – schrijft een jongetje dat amper de 30 voorbij is. Bien sûr nous eûmes des orages…