“De Kollega’s” gezien, een stuk van ‘t Arsenaal uit Mechelen. Een moderne versie zeg maar van het succesverhaal van de hand van Jan Matterne. In 1976 ontstond het theaterstuk, later werd het een ongelofelijke hit op televisie. Er kwamen drie reeksen van die miljoenen kijkers bekoorden en die nu na al die jaren nog legendarisch zijn.

Zelf ben ik om een of andere reden altijd een fan geweest van de reeks. Het is nog altijd één van de best gemaakte comedy’s ooit op de Vlaamse televisie, met scherp getypeerde personages, elk met hun eigen catch phrases die ik nog altijd hanteer, zeker met enkele, euh, collega’s die ook harde fans zijn. Ik zie elke aflevering nog altijd als een plezier, dat heb je nu eenmaal met sommige dingen.

De theaterversie (een herneming van het originele stuk) vond ik goed, maar niet goed genoeg. Aan de topcast zal het niet liggen: drievierde van het door mij al vaker geprezen Olympique Dramatique (Ben Segers, Stijn Van Opstal en Geert Van Rampelberg), uitgebreid met onder meer Marc Van Eeghem en Nathalie Meskens. De personages van weleer herleven in een nieuwe gedaante, zonder dat het kopietjes zijn geworden.

In het eerste deel zien we een soort aflevering uit de reeks, over de troebelen om een personeelsfeestje van Philemon Persez georganiseerd te krijgen. Deel twee toont het feest zelf, meermaals. Meermaals? Een basisscène van het feest wordt gespeeld en wordt daarna nog een viertal keer herhaald. In de herhalingen komen steeds andere elementen naar voor, tempowisselingen en herhalingen om de herhaling. Een procédé dat we in het improvisatietheater vaker gebruiken, dat inderdaad tot hil&riteit kan leiden, maar dat ik in dit stuk te zwak vond. Niet geïnspireerd genoeg, niet verpletterend genoeg.

Nu, de opvoering heeft een hoge amusementswaarde en doet kijken, dat zeker. Da’s soms al veel in het theater. Maar ik had het gevoel dat er meer in zat, dat het gaspedaal niet volledig werd ingedrukt. Niets aan te merken op de acteerprestaties, die waren voorttreffelijk. Maar ik miste een sprankel.

“De Kollega’s” versie 21e eeuw is goed, amusant en mooi gemaakt, maar topklasse was het niet. Een aanrader? Net niet.

Ik ben geen wiskundig talent, maar toch claim ik de “wet van de tijdvliegerij”. In periodes waarin je elke minuut liever zou zien talmen of kruipen, vliegen de seconden voorbij. Wanneer je liever zou hebben dat de tijd erg snel voorbij vliedt, kruipen de seconden vaak met een slakkengang irritant voorbij. Concreter: als je vakantie hebt, gaat alles te snel. Zeker ook als de zaterdag op de zondag maar 23 uur inhoudt, omdat het blijkbaar weer eens nodig is om de zomertijd te lanceren. Maar wat is een uur in een mensenleven?

Van de week zijn plannen (in en rond het huis) uitgewerkt en zijn er ook plannen niet uitgewerkt. Om diverse redenen (die er niet toe doen eigenlijk). Maar kom, er is verricht, er is weer iets meer orde in de chaos, er is weer een ietsiepietsie meer overzicht, er kan weer voortgedaan worden. Maar toch, eigenlijk wil een mens veel meer doen. Maar door een of andere formule lukt dat nooit echt. Zoals bij mensen die een sabbatjaar nemen en zeggen dat ze er eigenlijk niet toe gekomen zijn te doen wat ze wilden doen.

Avondlijk waren er mooie dingen te beleven: de goeie “De geruchten” van Olympique Dramatique (scenografisch mooi, het Claus-universum ten top, goed acteerwerk van de hele compagnie, deze keer wel minder dolkomisch), een goede voorstelling van de impro-collega’s van Quicksilver én er is onderweg nog een vriend gefêteerd voor zijn nieuwe jaarring. En er zijn afleveringen van “Lewis” ingehaald. En uren gespendeerd met dat geweldig kind. En er is gekermd en geschreeuwd om zon. ‘t Is de tijd van het jaar en het zou goed zijn voor mijn lijf, dat nog altijd alle positieve prikkels kan gebruiken.

De opwarming van de aarde? Neen, eerder de verregening. En de vervlieging van de tijd.

Gisteren gezien in “Phara” (goed programma trouwens, breedgaand en toch niet elitair): Wim Opbrouck. De man is al een week geleden geproclameerd als de aanstormende, nieuwe artistieke leider van het Nederlands Toneel Gent (NTG), wat me na aan het hart ligt.

Maar hij verraste me door te zeggen dat ie zijn contract nog niet heeft ondertekend. Als ik in in mijn professionele sfeer een transfer aankondig zonder dat er sprake is van een overeenkomst, dan heet dat een lapsus. Vreemd.

Enfin, ik heb er een goed gevoel bij dat die man de artistieke honneurs zal waarnemen (mogen we toch denken). De acteur (die ik benijd omdat ie erg veelzijdig is) die Überacteur wordt. Niet langer een geposteerde topregisseur aan de macht (hoewel Johan Simons, de man in kwestie, het blijkbaar goed doet). Het kan de theatrale zaak -die financieel noodlijdend is- maar ten goede komen. Ten tonele, alweer!

Ik ben een theaterfanaat. Ik ben opgegroeid middenin het amateurtheater en ben daarin ook begonnen als speler. Mijn debuut op de planken was als manneke van 11 jaar oud, dat zowaar de hoofdrol kreeg als druïde in de musical “Paniek in Farolaan” in Het Sint-Amandscollege in Kortrijk. Vergeet ik nooit meer.

Daarna heb ik een paar keer meegespeeld in producties van toneelgroep “Kohané” in Lendelede. Opgericht door mijn vader die er zelf jaren in heeft gesleten als acteur en regisseur. Ik vind het nog altijd doodzonde dat de man al jaren geen toneel meer speelt, op enkele schaarse uitzonderingen na. Bij deze een oproep aan mijn vader om ons toch nog eens te buigen over een Beckett. Ooit staan we nog eens samen op de planken.

Als uniefstudent heb ik ook gespeeld en één keer geregisseerd (een moderne “Wachten op Godot”, met zowaar vrouwen op het podium, een vloek volgens de Beckett Foundation). Nadien ben ik in het improvisatietheater gerold en heb ik cabaret gespeeld. Maar het “traditionele” theater ben ik blijven volgen. Sinds ik student was, in illo tempore, was ik abonnee bij de Vooruit, NTG en de laatste jaren ook in “De Herbakker” in Eeklo.

(affiche “De geruchten” – Anne-Mie Van Kerckhoven)

Sinds dit seizoen is dat voorbij (op een pak comedy na, dat blijf ik zien). Een kind, mijnheer. Dat hapt in je agenda, mijnheer. En we moeten alles al zo organiseren, mijnheer. Later weer, mijnheer. Meer, mijnheer.

Maar kijk, ik heb nu toch twee voorstellingen vastgelegd. Ik wil ze niet missen. Eerst “Fort Europa” van het NTG. Politiek getint, tekst van Tom Lanoye en met onder meer Frank Focketyn en Els Dottermans. Kan moeilijk fout lopen. En natuurlijk ook “De geruchten”. Mijn geliefde Olympique Dramatique werkt voor het eerst met een regisseur (Guy Cassiers) en gooit zich op het oeuvre van Hugo Claus.

Ten oorlog! Ten tonele!

De eerste dag van januari, dé dag om terug te kijken op vorig jaar. Ze zijn volledig ingekaderd, al die 365 dagen uit 2007. Lijstjestijd.

Dit jaar heb ik geen enkele film gezien in de bioscoop. Barbaars, ja. Het aantal boeken dat ik heb gelezen, is te laag in aantal om een oordeel te mogen vellen. Wat me bij één van mijn weinige voornemens voor 2008 brengt: weer meer boeken oppeuzelen.

Op theatervlak was “The lieutenant of Inischmore” van Olympique Dramatique meer dan de moeite. Naast “Mefisto for ever” van Toneelhuis. En Wim Helsen is wereldklasse.

Muziek? Vooral goede platen van Beirut, Bloc Party en de ontdekking van de polyfonie. Steengoede concerten gezien van Crowded House, Bloc Party en Tom McRae. Goede optredens gezien van Arcade Fire, Interpol en Roger Waters.

Moois gezien op reizen naar Barcelona, Normandië en de Algarve. Voor de vuist weg: veel Gaudí, Camp Nou, haventjes aan Franse kusten, kastelen en domeinen, de wonderlijke Franse taal, het meest zuidwestelijke punt van Europa vlakbij Sagres, een pleintje in Tavira, …

Genoten op televisie van Ingrid Seynhaeve en Gringo uit “Temptation Island”. Dat meen ik. Wat de nieuwsdienst van de VRT heeft gemaakt, was weer van hoog niveau. Net als heel veel Sporza op radio en tv. Ook “Nooit gedacht” kon me bekoren, om maar iets te noemen.

Op de radio hebben dingen als “Bromberen”, de duidingsprogramma’s op Radio 1, “Mezzo”, “Het beste moet nog komen” en “Feyten of Fillet” me plezier bezorgd. En wat met de hervorming van Radio 1? Ik weet bij momenten niet of het goed of slecht is. Maar niets is definitief, gelukkig.

Maar het staat allemaal in de schaduw van wat op de globe weer aan de gang was. De wereld staat nog altijd in brand en ik heb me er al bij neergelegd dat de opdracht is om zoveel mogelijk te blussen. Meer zal niet lukken. Er is geen water genoeg. En vooral geen mankracht met goede wil om dat te verrichten: Bush, Irak, Darfour, potentaat Poetin, moorden op kinderen, het blijkbaar totaal mislukte huwelijk dat “België” heet, bijna heel Afrika nog altijd in crisis, de moord op Bhutto… Tja.

En om eerlijk te zijn: ook dat alles staat nog in de schaduw van 17 september 2007. Sinds die dag ben ik vader. Ik ben omver geblazen daardoor. Nog altijd. Het is één groot cliché, maar het is ook één grote realiteit: kleine Janne beheerst mijn denken en doen. En dat doet zelfs heel veel plezier. Dank ook aan het overtal aan mensen dat me in die periode aangenaam heeft verrast. Naast de vele “klassiekers” die nog eens bewezen waarom ik hen wil blijven kennen.

Ik wens mezelf een stap voorwaarts op professioneel vlak, een boeiend jaar op het podium en wat minder piekermomenten. Ik wens mijn vrouw een blijvend supertalent als moeder, professioneel plezier en vooruitgang als politica in Gent. Ik wens mijn dochter veel ongegeneerd zorgeloze dagen toe. En jullie allemaal: veel ketels water. Om te helpen blussen. En ja, ook alles wat je wil, mag je van mij hebben. En iedereen een gezond lichaam! Zowel geestelijk als lijf en leden!

Neen, de man in kwestie is niet dood, hij gaat op pensioen: Pol Arias. Luisteraars van Radio 1 en Klara kennen hem zeker als de rustig sprekende theaterrecensent sins drie decennia, een man met een warme stem en een bijzonder lucide visie op theater en voorstellingen. Hier kan je het afscheid van de man in “Mezzo” nog eens beluisteren. Daar ook. De man die duidelijk tegen improvisatie in recensies was, die alles wilde onderbouwen en argumenteren, die niet wou kwetsen, die een gedegen en afgemeten oordeel wou vellen. Bekritiseren deed ie soms, schofferen nooit.

Vlaamse theatergroten als Ivo Van Hove, Luk Perceval, Stany Crets, Lucas Vandervost en Els Dottermans getuigen over hem. Met onder meer Vandervost (van het vaak onderschatte De Tijd) die één van de prachtige sonnetten van William Shakespeare aan hem opdraagt.

Arias was inderdaad een gids, een man op wiens oordeel ik (en met mij velen) me baseerde om al dan niet naar een voorstelling te trekken. Zo heeft ie me onder meer Olympique Dramatique leren kennen, voor mij dé grooste theatersensatie in Vlaanderen sinds de Blauwe Maandag Compagnie. Hij duidde Compagnie De Koe en had vooral ook oog voor de kleinere gezelschappen.

Stilletjes in mij woedt de honger om dat ook te doen (ik doe het wel eens voor Gentblogt, maar daar blijft het ook bij). Ooit heb ik me bij Stubru zelfs aangeboden als piepjong theaterrecensent, maar toen was het antwoord simpel en terecht: “Bedankt voor je enthousiasme, maar neen, we hebben nu eenmaal Pol Arias”. Snapte ik direct. Ik ben geen acteur, geen regisseur, geen dramaturg, maar ik hou van die wereld, leef er voor een klein deel in – voor zover comedy en improvisatietheater onder de koepel “theater” vallen – én ben er voor een deel in opgegroeid, als familietelg van gedreven amateurspelers. Theaterrecensent zijn, dat moet mooi zijn. Maar ik heb een andere weg gekozen.

Het beste, Pol. Daar in de coulissen van de herfst.

Acteur Dirk Roofthooft heeft de Louis d’Or beet, zeg maar dé theaterprijs die je als hoofdrolspeler kan krijgen in het Nederlandstalige theater. Hij kreeg de prijs voor zijn rol van de wel erg duistere en bezwarende manier van denken van theaterdirecteur Kurt Köpler, in “Mefisto for ever” van Toneelhuis. Commentaar van de jury: “In Mefisto for ever laat Roofthooft zijn publiek genieten van fascinerend toneelspel waarin hij alle nuances van zijn getroebleerde personage laat doorvoelen. Hij toont alle fasen van diens morele aftakeling.”

Ik heb het stuk gezien (in de Vooruit) en was ook zeer te spreken over zowel het geheel als de prestatie van Roofthooft (zie ook de recensie voor Gentblogt). Roofthooft is niet de meest bekende acteur die in ons land rondloopt, maar zeker één van de meest begaafde. Mooi werk, Dirk.

(foto: Koen Broos)

Ook even vermelden dat de onvolprezen Tom Lanoye tekende voor de tekstbewerking. Wat nog eens bewijst dat de man een of ander theatergen bezit. Ik kan me geen andere auteur (behalve Claus dan) indenken die zijn pen zo kan laten acclimatiseren in een theaterzaal. En regisseur Guy Cassiers liet zich ook verre van onbetuigd in zijn werk, dat ook. Trouwens, “Mefisto for ever” is dezer dagen nog te bekijken bij Toneelhuis. Een aanrader!

(ontwerp: Dooreman & Houbrechts)

Het doet me er aan denken dat ik dit jaar (voor het eerst in een kleine 15 jaar) nergens een theaterabonnement heb . Een kind zal -zeker in het begin- de nodige organisatie vragen (da’s al theater op zich), dus is het toneelplezier met een jaar uitgesteld. Al zal ik toch nu en dan eens langslopen in het NTG, denk ik. Waar is de tijd dat ik alles las over theater, zelfs theater speelde (nu heb ik wel nog mijn impro natuurlijk), mijn thesis maakte over Youp van ‘t Hek en de Blauwe Maandag Compagnie? Dat komt wel terug, zeker weten.

En nog eens proficiat aan één van mijn absolute helden!

- Heb ik met een fijn maal gevierd dat ik al 2 jaar getrouwd ben, dat mijn madam het zo lang uithoudt met mij en ben ik me er (na 11 en een half jaar samen, dino’s die we zijn) van bewust dat ik het zo zou herdoen. Aha! En neen, (openingsdans) “La chanson des vieux amants” van Brel heeft niet weerklonken, zulke traditionalisten zijn we nu ook weer niet.

- Zijn we ook afgelopen weekend enorm bezig geweest met “Operatie Nog-snel-een-hoop-mensen-eens-zien”. En we zullen doorgaan, Ramses Shaffy-gewijs…

- Heeft de Zaak-Ye tot ferme sancties geleid, ik had het eerlijk gezegd niet verwacht.

- Ben ik ook die oen geweest die het nodig vond witte wijn over zijn laptop te morsen. Eerst blokkeerden enkele letters, even later ook het hele toestel. Gelukkig hebben we enkele kostbare bestanden en foto’s op tijd kunnen redden en kunnen overhevelen naar een externe harddisk. Nu alle hens aan dek om alsnog het keyboard en eventueel ook (maar ik hoop dat dat niet nodig is) het moederbord te redden. Desnoods maar naar de hersteldienst van het merk, maar dan ben ik het ding een maand kwijt zowat. Feit is dat de -e en de -r al opnieuw werken, maar de -w, de-x en de -c niet meer. Vanwaar ik dit dan typ? Vanop een andere laptop, tiens. Plots besef ik hoe gehecht ik eigenlijk ben aan dat ding, hoe belangrijk computers, mail en van die zaken zijn in mijn leven. Hopen ook dat we ‘t vandaag alsnog gefikst krijgen. Maar ach, het is maar materie. Toch? Die foto’s hebben we terug (blij dat ik ben, ik ben daar enorm aan gehecht) en ach bis… als de kleine Croubeliaan maar goed ter wereld komt, huilt en ademt. Wat is dan de waarde van wat toetsjes en een verzameling bonte chips? Computers en ik, het wordt nooit wat!

- Weet ik steeds meer dat dat vervelend nietjesmachine-achtig ding bij de orthodontiste mij elke keer weer angstzweet doet uitwasemen.

- Zie ik toch overal weer de verzuring toeslaan en memmen mensen zonder enige reden. Dat vroeger alles beter was? Dat de jeugd van heden geen waarden meer heeft? Dat we op de apocalyps afstevenen? Zucht.

- Heb ik ook de indruk dat de diensten op het werk tegenwoordig per definitie langer duren dan de normale 8 uur en 37 minuten. Dat heb je dan met onderbezette redacties. Jaja, militanten en vakbondslui aller landen, ook bij ons, ook bij ons. De staatszender ontsnapt niet aan het Grote Synergetische Efficiëntiemonster.

- Blijft de zomer een zomer van mijn absolute kl…apeien. Mocht ik geen andere dingen te doen hebben in september, ik had zowaar een vlucht durven boeken naar Ibiza, naar Torremolinos of naar Benidorm, of naar één van die andere ellendige plaatsen.

- Komt die sprot mijner vlees en bloed dichter en dichter, ik loop tegenwoordig zenuwachtiger dan anders rond. Maar praktische zaken als doopsuiker, geboortekaartjes, de gevreesde “koffer om mee te nemen” en diets meer zijn klaar. Mocht ik nu nog mijn term kunnen uitdoen op het werk (dus tot 5 september), dan mogen de baren der barensweeën zich laten gevoelen.

- Boeren we voort…

- Baren we voort…

Het is weer volle actie, daar op de Seebühne, in Bregenz, in Oostenrijk. “Tosca” van Puccini. Met een alweer oogstrelend podium, zo lijkt het wel. Bijna letterlijk te nemen dit jaar.

Het is mooi geworden, in vergelijking met eind april. Kijk maar:

Het jeukt in mij, ik wil wel eens opnieuw richting de Bodensee. Wie weet iets voor volgend jaar? Of later eens? Een andere opera? Want om de twee jaar staat er iets nieuws geprogrammeerd…

Jawel, hij is in de prijzen gevallen. Lees maar eens hier: Lucas (of is het nu Matthias?) De Man wint de Jong Theater-prijs op Theater aan Zee. Eén van de vele vlerken van de Lunatics die ergens een finaleplaats of een prijs pakt. En deze keer in het “grote” theater, niet in de comedy. Mooi zo!

Soms kan alles fijn in elkaar passen. Zo de voorbije twee dagen…

Een vroege dienst die goed loopt, na nochtans een erg korte nacht omdat ik op vraag van één een opdracht heb bijgenomen en ik moest dat nachtelijk nog afwerken (later meer over die opdracht) – De garagist die geen eurocent vraagt voor zijn herstelling (mijn twee linkerhanden hadden Adolf de Golf toegetakeld met een hoop onnodige krassen en matte vlekken, ik kon er niet op kijken omdat mijn “neurose” me telkens naar die vlekken toe zoog), jaja, de carrossier wou geen rotte cent (adres op aanvraag) – Schoonvader die gisteren én vandaag weer heeft geverfd en gewreven dat het een lieve lust was, tot eer en glorie van ons huis, het is weer meer af – Horen dat de mensen van één tevreden zijn en je voort engageren – Een etentje en een gezellig praatje met de vrouw – In slaap sukkelen in de zetel en na 12 uur pitten uiteindelijk toch uit je bed donderen – Wat opruimen en wat bijwerken – De nieuwe koelkast vullen en goedkeuren – Van witte wijn genieten in Parkkaffee, getrakteerd door Els, die een heel goede reden had – Op Theater aan Zee een afstudeerproject (“Cassius”) zien van vriend én Lunatic L., die na vijf jaar regie-opleiding in Amsterdam zijn vruchten toont en duidelijk niet voor niets stage mag lopen bij Toneelhuis, een eigen visie heeft ie wel – Smoelen trekken met je vrouw en naar tv kijken terwijl ze naast je in de zetel ligt te slapen…

De komende dagen en weken hopelijk alles even goed…

Deze voorstelling van Theater Zuidpool heb ik gezien en goedgekeurd. Meer dan mijn gezelschap eigenlijk. M’ enfin, het was nog eens theater zoals het hoort te zijn: vanuit de tekst, vanuit de acteur, vanuit de beleving en de emotie, vanuit het verhaal.

Voor deze productie was een topcast verzameld: Josse De Pauw, Sofie Decleir, Jan Bijvoet (één van mijn absolute helden op het theater), Jorgen Cassier (zag ik ooit nog “Faeces” spelen met de Blauwe Maandag Compagnie als afstudeerproject, met naast hem illustere abituriënten als An Pierlé, Tine Reymer, Pieter Embrechts en David Dermez) en Koen Van Kaam (die ik eerlijk gezegd niet zo graag bezig zie).

De scène is kaal en toont enkel een grote tafel met spiegels en schminkgerief. Alle personages schminken zich één voor één (in van die typische gezichten die kinderen krijgen op zondagnamiddagen) want ze spelen ook één voor één hun stuk. De hele voorstelling is immers een aaneenrijging van lange verhalen, solo gebracht. Stuk voor stuk brengen de spelers het verhaal, van betrokkenen van het Heizeldrama tot kinderen van aanwezige politici over jonge voetballertjes op de dag zelf via slachtoffers tot getuigen.

Eigenlijk is het een documentaire op het toneel. Mooi gedaan, maar dat toont net de zwakte. Het stuk moet het van de verhalen hebben en die mochten soms toch wat ingekort worden. Al zijn ze vakkundig en empathisch gebracht en heb ik vooral gezien welk een sterk collectief aan spelers op scène stond. Goede vertellers, ik ben er wild van.

Het hele verhaal van de Heizel wordt genuanceerd en vanuit alle mogelijke invalshoeken gebracht. Goed gedaan alweer en de collectie aan gruwelbeelden op het einde deed me kippenvel krijgen. Onbegrijpelijk. Nu zou dat niet meer kunnen, denk ik. Hoop ik. Nog kippenvel kreeg ik toen Jorgen Cassier autobiografisch begon. Hj was het jongetje die in het oefenpartijtje scoorde. In het wit dat leek op het wit van Juventus. Volgens een wetenschapper was net die goal de aanleiding van het drama. Van die Jorgen Cassier, tegenwoordig acteur. Dramatisch.